ویروس پاپیلوم انسانی یاHPV

ویروس پاپیلوم انسانی یاHPV (به انگلیسی: Human Papillomavirus) عامل عفونت اچ‌پی‌وی یک ویروس دارای دی‌ان‌ای از خانوادهٔ پاپیلوماویروس‌ها است. عفونت ناشی از این ویروس در بسیاری از موارد بدون علامت بوده و ۹۰٪ آن‌ها در دو سال به صورت خودبه‌خود رفع می‌شوند. در برخی موارد، عفونت اچ‌پی‌وی باقی میماند و باعث ایجاد زگیل یا تغییرات زخم‌شکل پیشسرطانی می‌شود. این تغییرات، بسته به ناحیهٔ تحت تأثیر، خطر ابتلا به سرطان دهانهٔ رحم، واژن، آلت مردی، مقعد، دهان، گلو و لوزه را افزایش می‌دهند.

تقریباً تمامی سرطان‌های دهانهٔ رحم (سرویکس) به واسطهٔ ویروس اچ‌پی‌وی به خصوص دو تیپ HPV16 و HPV18 بوده که ۷۰٪ موارد را تشکیل می‌دهند. HPV16 تقریباً باعث ۹۰٪ سرطان‌های ناحیهٔ حلق دارای تست مثبت HPV است. بین ۶۰٪ تا ۹۰٪ سایر سرطان‌های مذکور نیز به اچ‌پی‌وی مرتبط هستند. HPV6 و HPV11 علت شایع زگیل‌های دستگاه تناسلی و پاپیلوماتوز حنجره هستند. این ویروس بیشتر از همه در زمان آمیزش جنسی و از طریق تماس مستقیم بین پوست افراد انتقال می‌یابد.

ایجاد عفونت اچ‌پی‌وعفونت اچ‌پی‌وی

عفونت پاپیلوم انسانی یاHPV توسط ویروس پاپیلومای انسانی ایجاد می‌شود. بیش از ۲۰۰ نوع (سویه) از این ویروس شناخته شده‌است. یک فرد ممکن است به بیش از یک نوع از ویروس پاپیلومای انسانی آلوده شود و این بیماری تنها در انسان است. بیش از ۴۰ سویه از این ویروس می‌توانند از طریق تماس جنسی منتشر شوند و مستقیماً در ناحیهٔ مقعد و تناسلی عفونت ایجاد نمایند. فاکتورهای ریسک برای عفونت مزمن از طریق تماس جنسی شامل مواردی همچون شروع تماس جنسی اولیه در سن پایین، شریکان جنسی متعدد، سیگار کشیدن و تضعیف عملکرد دستگاه ایمنی هستند. این سویه‌ها به‌طور معمول از طریق تماس مستقیم و مداوم پوست به پوست منتشر می‌شوند که روش رایج این نوع انتقال، تماس جنسی و آمیزش جنسی مقعدی است.

اچ‌پی‌وی بیشترین بیماری آمیزشی منتقل شونده در سراسر جهان است. سویه‌های پرخطر اچ‌پی‌وی حدود ۵٪ از تمام سرطان‌ها در سراسر جهان را ایجاد می‌کنند و برآورد می‌شود که سالانه ۵۷۰٬۰۰۰ زن و ۶۰٬۰۰۰ مرد به بیماری سرطان مرتبط با اچ‌پی‌وی مبتلا می‌گردند. در ایالات متحده، سالانه حدود ۳۶٬۰۰۰ مورد سرطان ناشی از اچ‌پی‌وی رخ می‌دهد. سرطان دهانهٔ رحم یکی از متداول‌ترین سرطان‌ها در سراسر جهان است و برآورد می‌شود که در سال ۲۰۲۰ حدود ۶۰۴٬۰۰۰ مورد جدید و ۳۴۲٬۰۰۰ مورد وفات به دلیل آن رخ داده‌است.حدود ۹۰٪ از این موارد جدید و وفات‌های سرطان دهانهٔ رحم در کشورهای با درآمد کم و متوسط رخ می‌دهد. تقریباً ۱٪ از بزرگسالان فعال جنسی دارای زگیل‌های تناسلی هستند. موارد زگیل‌های پوستی از زمان یونان باستان توصیف شده‌است، اما تا سال ۱۹۰۷ مشخص نشده بود که آن‌ها به وسیلهٔ یک ویروس ایجاد می‌شوند.

چگونگی گسترش اچ‌پی‌وی

تقریباً ۶۰ نوع اچ‌پی‌وی این قابلیت را دارند که باعث ایجاد زگیل‌های معمولی بشوند، که این زگیل‌ها در برخی از نواحی بدن مانند دست و پا به‌وجود می‌آیند. تقریباً ۴۰ نوع از این ویروس‌ها را اچ‌پی‌وی‌های «نوع تناسلی» می‌نامند که ممکن است موجب زگیل تناسلی شوند. این ویروس‌ها به هنگام تماس اندام‌های تناسلی، معمولاً در طول آمیزش جنسی از راه واژن یا مقعد، از شخصی به شخص دیگر پخش می‌شوند. این ویروس می‌تواند از راه آمیزش جنسی دهانی هم منتقل شود. اچ‌پی‌وی رایج‌ترین عامل بیماری ویروسی است که از طریق آمیزش جنسی انتقال می‌یابد.

انواع تناسلی پاپیلوم انسانی یاHPV اچ‌پی‌وی می‌توانند ناحیهٔ تناسلی زنان، از جمله فرج (بخش بیرونی مهبل)، آستر مهبل، و گردن رحم (قسمت پایینی و باریک رحم زن)، و همچنین ناحیهٔ تناسلی مردان، از جمله آلت مردانه را درگیر کنند. هم در زنان و هم در مردان، اچ‌پی‌وی‌های تناسلی می‌توانند مقعد و برخی از نواحی سر و گردن را درگیر سازند. گاهی نژادهای «کم‌خطر» اچ‌پی‌وی‌های تناسلی، از همه بیشتر HPV – 6 و HPV – 11، می‌توانند باعث شوند زگیل‌ها یا ضایعات تناسلی بر روی یا در اطراف این مکان‌ها به وجود آید. اندازه، شکل، و تعداد این توده‌ها ممکن است متغیر باشد و این توده‌ها به‌ندرت به سرطان منتهی می‌شوند.

سرطان‌های مرتبط با اچ‌پی‌وی

احتمال ایجاد سرطان توسط برخی از انواع اچ‌پی‌وی بیشتر است، و این انواع را اچ‌پی‌وی‌های «پرخطر» می‌نامند. سویه‌های پر ریسک ویروس اچ‌پی‌وی، حدود ۵٪ از تمام سرطان‌ها در سراسر جهان را تشکیل می‌دهند. به‌طور تخمینی ۵۷۰٬۰۰۰ زن و ۶۰٬۰۰۰ مرد هر سال به سرطان‌های مرتبط با اچ‌پی‌وی مبتلا می‌شوند که باعث شده اچ‌پی‌وی یکی از مهم‌ترین عوامل عفونی باعث سرطان باشد. معمولاً دستگاه ایمنی با ویروس مبارزه کرده و این عفونت ویروسی صدمه‌ای وارد نمی‌کند.

اما در برخی از افراد، عفونتی دائمی (ماندگار) به‌وجود می‌آید. اغلب در طول چندین سال، باعث ایجاد تغییراتی در سلول‌های طبیعی می‌شود. امکان دارد این تغییرات به ایجاد ضایعات پیش‌سرطانی یا سرطان منتهی شوند. سرطان دهانهٔ رحم یکی از رایج‌ترین سرطان‌ها در سراسر جهان است، که پیش بینی میشود در سال ۲۰۲۰ موجب بروز ۶۰۴٬۰۰۰ مورد جدید و ۳۴۲٬۰۰۰ مورد مرگ شد. حدود ۹۰٪ از این موارد جدید سرطان و مرگ‌ومیر سرطان سرویکس در کشورهای با درآمد کم و متوسط رخ می‌دهد، که آزمون‌های اسکرینینگ و درمان تغییرات سلولی زودرس دهانهٔ رحم به راحتی در دسترس نیست. در ایالات متحده سالانه حدود ۳۶٬۰۰۰ مورد سرطان ناشی از اچ‌پی‌وی گزارش می‌گردد.