تغییرات کودک
هویت جنسی در کودکان
20
مه
مه
مراحل مختلف هویت جنسی در کودکان
شاید تعجب کنید اگر بفهمید که جنس و جنسیت یک معنا و مفهوم ندارند. جنس فرد از نظر زیستشناختی توسط کروموزومهای جنسی، هورمونها، اندامهای تولیدمثل داخلی و دستگاه تناسلی تعیین میشود. اما جنسیت به حس درونی فرد از اینکه او مرد است یا زن اشاره دارد. جنسیت نه تنها توسط بیولوژی، بلکه توسط عوامل مختلفی، شامل آنچه جامعه رفتارهای اصطلاحاً «زنانه» و «مردانه» تلقی میکند و چگونگی انعکاس ویژگیهای زن و مرد در رسانهها و فرهنگ تعیین میشود. مراحل مختلف هویت جنسی در کودکان به شرح ذیل است:
مرحله اول هویت جنسی
در حدود دو سالگی، کودکان وارد مرحله اول هویت جنسی میشوند. در این سن کودکان قادرند تنها بر اساس خصوصیات جسمانی و ظاهری به طور ثابت به خود و دیگران برچسب دختر یا پسر بزنند، اما نمی توانند درک کنند که جنسیت آنها پایدار است و در هیچ زمانی تغییر نخواهد کرد. درین مرحله کودکان میتوانند بگویند دختر یا پسر هستند و همچنین جنسیت افراد دیگر را تشخیص دهند. با این حال، آنها درک نمیکنند که این ویژگی نمیتواند با گذشت زمان تغییر کند، مانند طول موی شخص یا لباسهایی که میپوشند.
مرحله دوم
در “حدود ۳_۴ سالگی” به مرحله دوم، که “استواری و پایداری جنسیت” نامیده میشود، میرسند.
در این مرحله کودکان به پایدار بودن جنسیت خود پی میبرند یعنی درک میکنند که جنسیت در طول زمان ثابت است اما هنوز درک نمی کنند که جنسیت در موقعیتهای مختلف ثابت است و فکر میکنند با پوشیدن لباس و انجام بازی ها و فعالیت هایی که مربوط به جنس مخالف است، ممکن است جنسیت آنان نیز تغییر کند. کودکان شروع به درک این مسئله میکنند که پسران و دختران وقتی بزرگ میشوند و پدر و مادر میشوند اما آنها هنوز نمیتوانند درک کنند که دیگران با تغییر فعالیتها و پوشش خود نمیتوانند جنسیتشان را تغییر دهند.
مرحله سوم
فقط “حدود پنج سالگی” است که کودکان به ثبات جنسیت می رسند، یعنی می فهمند که جنسیت در طول زمان و در موقعیت های مختلف ثابت است به بیان دیگر در می یابند که اگر فرد لباس جنس مخالف را هم بپوشد یا رفتارهای جنس مخالف را نیز انجام دهد باز جنسیت و تغییر پیدا نمیکند .
در این باره کلبرگ اظهار داشت که مهمترین جنبه رشد جنسیت غرایز زیستی یا هنجارهای فرهنگی نیست، بلکه این درک شناختی کودک از دنیای اجتماعی پیرامون خودش است. به عبارت دیگر کودک به خاطر پاداش در نقش جنسیت خود عمل نمیکند. در واقع، رشد هویت جنسیتی آنها به حس مرد بودن یا زن بودنشان بستگی دارد که در مراحلی مطابق با رشد شناختی آنها رشد میکند. این مراحل با تئوری پیاژه در مورد رشد شناختی کودکان هم راستا است.
