مراقبت های بارداری
اختلالات بارداری و زایمان
سپتامبر
مقدمه اختلالات بارداری و زایمان
دوره حاملگی و پس از آن، با تغییرات روان شناسی و فیزیولوژیک بسیار مهمی همراه است که گاهی با تغییرات پاتولوژیک نیز همراه می گردد. بنابراین لازم است تیم پزشکی قادر باشند مراجعه کنندگان و خانواده آنها را راهنمایی کنند و اختلالات بارداری و زایمان احتمالی را تشخیص دهند.
*** حاملگی و دوره نفاس به حدی استرس زا هستند که بیمار روانی را می تواند بر انگیزد.***
این گونه بیماری ها ممکن است بازتابی از عود یا تشدید یک اختلال روانی موجود از قبل بوده یا هشداری در مورد شروع یک اختلال جدید باشد.
اختلالات دوران بارداری با مسائل زیر در ارتباط است:
- مراقبت های پره ناتال اندک
- سوء مصرف مواد
- پیامدهای ضعیف مادری و نوزادی
- خطر بالاتر بیماری های روانی بعد از زایمان
** در ایالت متحده خودکشی یکی از علل اصلی مرگ زنان در دوره پر ناتال است و افسردگی ماژور یکی ا زپر قدرت ترین عوامل تفکرات خودکشی محسوب میشود.**
- عوامل بیوشیمیایی و عوامل استرس زا زندگی م یتواند تاثیر چشمگیری بر سلامت روان وبیماری های روانی در دوره پرهناتال داشته باشند.
- تغییرات مرتبط با حاملگی مانند میزان استروئید های جنسی نوروترانسمیتر های منو آمینی، اختلال عملکرد محور هیپوتالاموس-هیپوفیز- فوق کلیه اختلال عملکرد تیروئید و تغیرات پاسخ یعنی افزایش خطر اختلالات خلقی در ارتباط هستند.
- این تغییرات همراه با شواهد خانوادگی بودن افسردگی نشان میدهد که ممکن است زیر گروهی از زنان وجود داشته باشند که در معرض خطر ابتلا به اختلالات دپرسیویاز و تک قطبی در دوران حاملگی هستند.
استرس در بارداری
زنان با روش های متعددی به عوامل استرس زای حاملگی پاسخ می دهند و برخی از آنان نگرانی های مداومی در مورد سلامت جنین و مراقبت از کودک تغییر شیوه زندگی و یا ترس از درد وضع حمل بیان می کنند.
اضطراب ،اختلال خواب و اختلال عملکردی در این دوران شایع هستند.
عوامل تشدید کننده استرس در بارداری:
زنانی که جنین آنان در معرض خطر بالای ناهنجاری قرار دارد:
- زنان مبتلا به لیبرو یا زایمان پره ترم
- زنان مبتلا به سایر عوارض طبی
استرس های دوران بارداری علاوه بر ایجاد عوارض در دوران بارداری به ویژه در اوایل بارداری و حوالی زایمان، روی فرایند رشد و تکامل ذهنی، روانی جنین اثر سو دارد و موجب اختلال های رفتاری در دوران کودکی می شود.
مطالعات و بررسی های متعدد روی زنان باردار نشان دهنده این فرضیه است که سطح بالای استرسهای روانی-اجتماعی در طول دوران بارداری، خطر زایمان زودرس و تولد نوزاد با وزن کم را افزایش میدهد.
*** ماه های اول بارداری )سه ماهه اول( آسیب پذیری نسبت به استرس بیشتر است.***
ارزیابی و غربالگری پره ناتال:
شناسایی اختلالات روانی در دوران حاملگی ممکن است دشوار باشد چون تغییرات رفتار و خلق اغلب به حاملگی نسبت داده می شوند برای افتراق این حالات از هم بررسی علایم شناختی توصیه می شود.
بسیاری از اختلالات بارداری و زایمان روانی با مشاوره و روان درمانی قابل بهبود هستند، در برخی موارد داروهای سایکوتروپیک ضرورت پیدا می کنند.
غربالگری از نظر بیماری های روانی باید در اولین ویزیت صورت گیرد.
دوره نفاس
دوره نفاس مقطع زمانی بسیار استرس زایی برای زنان محسوب می شود و با افزایش خطر بیماری های روانی همراه است.
- حدود ۱۵٪ زنان در عرض ۶ماه بعد از زایمان دچار یک اختلال دپرسیو غیر سایکوتیک پس از زایمان می شوند.
- در تعداد اندکی از زنان بیماری روانی سایکوتیک در دوره بعد از زایمان ایجاد میشود که نیمی از این موارد از نوع اختلال دپرسیو در زنان مبتلا به عوارض مامایی مانند پره اکلامپسی شدید یا محدودیت رشد جنین و … بیشتر است.
دلتنگیهای مادرانه
این حالت دلتنگی بعد از زایمان نیز نامیده می شود.
دوره ای گذرا از افزایش واکنش دهی احساسی است که در نیمی از زنان در عرض هفته اول بعد از زایمان رخ می دهد. این وضعیت عموما در روز های ۵-۴ بعد از زایمان به حداکثر می رسد و تا روز دهم به حالت طبیعی بر میگردد.
***خلق غالب احساسی شاد است اما در این زنان بی ثباتی احساسی افزایش پیدا میکند و ممکن است بی خوابی، بغض کردن، افسردگی، اضطراب، ضعف تمرکز و تحریک پذیری دیده شود. این زنان ممکن است چند ساعت اشک بریزند وسپس کاملا ارام شوند و روز بعد دوباره گریه را از سر بگیرند.
