غربالگری سرم مادر

 غربالگری سرم مادر یا آزمایش چند نشانگر، چندین ماده در خون زن باردار را در سه ماهه دوم حاملگی اندازه‌گیری می‌کند. از نتایج آن می‌توان برای تعیین خطر ابتلای جنین به اختلال کروموزوم یا نقص لوله عصبی مانند اسپینا بیفیدا استفاده کرد. این مواد شامل مواردی است که در زیر ذکر می‌شود. وقتی سه ماده اول با هم اندازه‌گیری می‌شوند، غربالگری سه گانه (triple screen) نام دارد.

در غربالگری سرم مادر، جستجوی شاخص های بیوشیمیایی وضعیت جنین، منجر به پیدایش این آزمایش‌ها شد.

یکی از آزمایش های اولیه، بررسی غلظت آلفا فتوپروتئین بود (AFP).

در حالت طبیعی کبد جنین AFP را میسازد. AFP تقریباً در “هفته چهاردهم” به حداکثر میزان خود می رسد و از طریق جفت وارد گردش خون مادر میشود و به گردش خون مادر نشت می‌کند.

 بنابراین میزان AFP در طی” سه ماهه دوم” در سرم مادر افزایش می‌یابد و سپس بعد از هفته “۳۰ حاملگی” به تدریج به طور یکنواخت کاهش پیدا می‌کند و در مواردی که نقایص لوله عصبی و چند اختلال دیگر از جمله اومفالوسل، گاستروشیزیس، اکستروفی مثانه، سندروم نوار آمنیون، تراتوم خاجی_دنبالچه های و آترزی روده یا انسداد روده وجود دارند، میزان AFP در مایع آمنیون و سرم مادر افزایش می‌یابد.

 در برخی دیگر از موارد مثلاً در حاملگی‌های همراه با سندروم دان، تریزومی ۱۸، اختلالات کروموزوم جنسی و تریپلوئیدی، میزان AFP کاهش پیدا می‌کند.

این اختلالات، با کاهش میزان سرمی گنادوتروپین کوریونی انسانی(HCG) و استریول غیرکنژوگه نیز همراه هستند.

 اختلالات کروموزومی مانند سندروم داون، ادوارد و پاتو به آسانی در دوران بارداری قابل تشخیص بوده و از موارد سقط قانونی محسوب می شوند. لذا تشخیص زودرس آن در دوران حاملگی حائز اهمیت است.

 چگونه نمونه برای آزمایش جمع آوری می‌شود؟

نمونه خون از ورید بازوی مادر گرفته می‌شود.

آیا برای اطمینان از کیفیت نمونه به آمادگی برای آزمایش نیاز است؟

به هیچ گونه آمادگی برای آزمایش نیاز نیست.